Kategoria: Językoznawstwo

FUNKCJA POZNAWCZA JĘZYKA

Funkcja poznawcza języka i środki, którymi on w tym zakresie dysponuje, są determinowane przez czynniki natury śro­dowiskowej. Treść znaczeniowa wyrazu jest faktem społecznym, tak samo jak każde indywidualne myślenie językowe, którego składnikami są wyrazy wspólne wszystkim uczestnikom danego środowiska. Te procesy bada językoznawca nie szukając apriorycznych reguł, które by miały determino­wać („generować”) zachowanie się językowe ludzi, podlegające prawom ogólnym, którym podporządkowane są wszelkie dziedziny rzeczywistości. Język nie jest enklawą odrębną od wszelkich innych dziedzin życia, nie jest taką enklawą dlatego, że istnienie języka jest wyrażeniem skrótowym, którego treścią istotną jest to, że język jest działaniem człowieka, rozumie­nie zaś procesów językowych to rozumienie bodźców determinujących, tę formę jego działania.

Cześć, z tej strony Władysław i chciałbym Cię zaprosić do komentowania moich wpisów! Blog ten jest poświęcony tematyce technicznej, więc mam nadzieję, że Cię to zainteresuje!

ZESTAWIAJĄC ZADANIA

Zestawiając zadania: „istnieje język” i „są ludzie mówiący językiem” można by było interpretować je jako strukturę po­wierzchniową i strukturę głęboką, ale te etykiety nie wyczerpują zagad­nienia (o tym jeszcze niżej). W pracy nad definiowaniem znaczeń wyrazów mogą się krzyżować ze sobą zadania językoznawcy i filozofa. Interpretacja jakiegokolwiek twierdzenia sformułowanego w słowach wymaga takiej analizy, jakiej powinien dokonywać leksykograf, gdy definiuje znaczenia haseł słowniko­wych. Istnieją słowniki terminologii specjalnych. Hasło substance zajmuje w tym słowniku przeszło dziewięć szpalt i podzielone jest na pięć rubryk znaczeniowych. Czym innym jak nie słownikowym artykułem hasłowym są owe rubryki i następujący po nich komentarz?

Cześć, z tej strony Władysław i chciałbym Cię zaprosić do komentowania moich wpisów! Blog ten jest poświęcony tematyce technicznej, więc mam nadzieję, że Cię to zainteresuje!

PIERWSZE ZNACZENIE

Pierwsze znaczenie terminu substance sformułowane jest w słowach: „to, co jest stałe (ce qu’il y a de permanent) w rzeczach zmieniających się tyle, o ile element stały jest pojmowany jako podmiot (…) podlegający modyfikującym go zmianom, a jednocześnie pozostającym tym samym stanowiący wspólny trzon wszystkich kolejnych cech”. Tę definicję można sformułować w kategoriach syntaktycznych. Substancja jest w po­wyższym filozoficznym ujęciu nazwą desygnatu nie zmieniającego się, ale pozostającego w różnych relacjach do innych elementów środowiska. Każdorazowe stwierdzenie którejkolwiek z tych relacji jest aktem predy­kacji (orzeczenia). Zakresy kompetencji filozofa i językoznawcy opracowu­jących zagadnienia semantyczne zachodzą na siebie, nie dadzą się od siebie ostro odgraniczyć.

Cześć, z tej strony Władysław i chciałbym Cię zaprosić do komentowania moich wpisów! Blog ten jest poświęcony tematyce technicznej, więc mam nadzieję, że Cię to zainteresuje!

DEFINIOWANIE POJĘCIA

Znany leksykograf hiszpański Casares, stał na stano­wisku, że pojęcia substancji definiować nie warto, ponieważ: „Jeżeli czy­telnik nie ma intuicyjnego wyobrażenia o tym, co to jest substancja (hiszp. substrato), to jego wiadomości nie zostaną wzbogacone, gdy przeczyta, że substancja jest «bytem, który istnieje sam przez się» („entidad que sub- siste por si)”. „Rezygnację z definiowania terminu substancja trudno uza­sadnić tym, że w umysłach ludzkich tkwi „intuicyjne wyobrażenie” od­powiadające temu terminowi, ponieważ pojęcie substancji jest pojęciem abstrakcyjnym i nie może się stawać przedmiotem „intuicyjnego wyobra­żenia”. Ma ono tyle treści, ile jej da się wyłuskać ze średniowiecznych (i późniejszych) dysput na te tematy.

Cześć, z tej strony Władysław i chciałbym Cię zaprosić do komentowania moich wpisów! Blog ten jest poświęcony tematyce technicznej, więc mam nadzieję, że Cię to zainteresuje!

MOŻLIWOŚĆ GENEROWANIA

Do możliwości takiego „generowa­nia’’’ znaczeń wyrazów (i takiego „rządu dusz”) językoznawca nie może się odnosić inaczej niż sceptycznie. Cytowany już parokrotnie Lalande jest filozofem starej daty, niemniej wypowiada sądy świadczące o wnikli­wym rozumieniu zagadnień, które są jednocześnie zagadnieniami i filozofii i językoznawstwa. „Wyrazy zmieniają znaczenia przez najrozmaitsze wykolejenia (deviations), często co prawda, przez uszczegółowienie (speci- fication), ale czasem przez przesuwanie się z jednych punktów do punktów najbliższych (cheminement de proche en proche) albo przez promieniowanie dokoła kilku kolejnych ośrodków, czasem przez pomyłkę dźwiękową albo przez podobieństwo do wyrazu o zbliżonej formie” (…) „chociaż jest to barilzo pożałowania godne, nie inaczej jest z terminami filozoficznymi: one również często się przesuwały w sposób historycznie przypadkowy” (s. XVI) (au hasard d’accidents historiąues).

Cześć, z tej strony Władysław i chciałbym Cię zaprosić do komentowania moich wpisów! Blog ten jest poświęcony tematyce technicznej, więc mam nadzieję, że Cię to zainteresuje!